Ένα μήνυμα που στέλνω αλλά μένει αναπάντητο ακόμα, μια παρατήρηση στη δουλειά, μια αλλαγή στον τόνο της φωνής κάποιου…Για ορισμένους ανθρώπους, τέτοιες καθημερινές εμπειρίες μπορεί να βιωθούν ως ιδιαίτερα έντονα σημάδια απόρριψης.
Ο όρος Rejection Sensitive Dysphoria (RSD) χρησιμοποιείται για να περιγράψει την έντονη συναισθηματική δυσφορία που μπορεί να ακολουθήσει μια πραγματική ή αντιλαμβανόμενη απόρριψη (κριτική ή αποδοκιμασία) και το άτομο να βιώσει έντονη θλίψη, ντροπή, άγχος ή θυμό.
Συχνά δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: η προσδοκία της απόρριψης αυξάνει την επαγρύπνηση απέναντι σε πιθανά σημάδια της και αμφίσημες συμπεριφορές μπορεί να ερμηνεύονται ως επιβεβαίωση ότι «δεν με θέλουν» ή «δεν είμαι αρκετός». Η ευαισθησία στην απόρριψη μπορεί έτσι να επηρεάσει τις σχέσεις του ατόμου, την αυτοεικόνα του, την διάθεσή του, τα συναισθήματά του. Μπορεί επίσης να διαμορφώσει τη συμπεριφορά πριν ακόμη υπάρξει πραγματική απόρριψη. Κάποιος μπορεί να προσπαθεί υπερβολικά να ευχαριστεί τους άλλους, να αναζητά συχνά επιβεβαίωση ή να αποφεύγει να εκφράσει ανάγκες του και διαφωνίες του. Άλλοτε μπορεί να απομακρύνεται πρώτος από μια σχέση ή να αντιδρά έντονα σε μια κριτική, σαν έναν τρόπο προστασίας από το ενδεχόμενο να πληγωθεί. Έτσι, η προσδοκία της απόρριψης μπορεί, παράδοξα, να δυσκολεύει τις ίδιες τις σχέσεις που το άτομο προσπαθεί να προστατεύσει.
Η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει το άτομο να αναγνωρίζει τις αυτόματες ερμηνείες του, να εξετάζει εναλλακτικές εξηγήσεις και να αναπτύσσει αποτελεσματικότερους τρόπους συναισθηματικής ρύθμισης.
Σημείωση: Η RSD συζητείται ιδιαίτερα σε σχέση με τη ΔΕΠΥ και τη συναισθηματική δυσρρύθμιση. Ωστόσο, δεν αποτελεί ξεχωριστή κλινική διάγνωση ούτε επίσημο διαγνωστικό κριτήριο της ΔΕΠΥ. Η επιστημονική βιβλιογραφία είναι περισσότερο εδραιωμένη γύρω από την έννοια της ευαισθησίας στην απόρριψη (rejection sensitivity).
