Στην καθημερινή ζωή ενός παντρεμένου ζευγαριού, πολλά από τα προβλήματα που εμφανίζονται δεν οφείλονται απαραίτητα στη διαφορετικότητα των χαρακτήρων αλλά στα ψυχολογικά όρια του ζεύγους: Αυτές τις «λεπτές γραμμές» που καθορίζουν τι ανήκει στο κάθε άτομο και τι στη σχέση. Αφορούν το πόσο χώρο δίνουμε στον εαυτό μας και στον σύντροφό μας, τι μοιραζόμαστε και τι κρατάμε προσωπικό.
Ένα υγιές ζευγάρι καταφέρνει να ισορροπεί ανάμεσα σε δύο ανάγκες: την εγγύτητα και την αυτονομία. Δηλαδή, να είναι κοντά, αλλά χωρίς να χάνει ο καθένας την ατομικότητά του. Όταν αυτή η ισορροπία χαθεί, αρχίζουν να εμφανίζονται εντάσεις.
Η «συγχώνευση» αποτελεί ένα συνηθισμένο λάθος: όταν ένας σύντροφος περιμένει/επιμένει να κάνουν τα πάντα μαζί ή δυσανασχετεί όταν ο άλλος θέλει χρόνο μόνος του. Στην αρχή αυτό μπορεί να μοιάζει με ένδειξη αγάπης και να είναι κολακευτικό, όμως με τον καιρό δημιουργεί πίεση και ασφυξία. Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν ζευγάρια που κρατούν υπερβολικές αποστάσεις: αποφεύγουν τις συζητήσεις, δεν μοιράζονται συναισθήματα…ζουν ‘σαν συγκάτοικοι’ όπως λένε και οι ίδιοι.
Ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα που αφορά τα όρια, είναι ο ρόλος της οικογένειας προέλευσης – ναι η πεθερά ανήκει σε αυτή την κατηγορία! Σε αρκετούς γάμους, ένας από τους δύο συνεχίζει να δίνει προτεραιότητα στη γνώμη άλλων..
- Οι γονείς/πεθερικά σχολιάζουν τις αποφάσεις του ζευγαριού (π.χ. για τα παιδιά ή τα οικονομικά)
- υπάρχει καθημερινή εμπλοκή στις υποθέσεις του σπιτιού
- ο ένας σύζυγος δυσκολεύεται να βάλει όρια απέναντι στους γονείς του
Σε αυτές τις περιπτώσεις, πρόβλημα θεωρείται το γεγονός ότι το ζευγάρι δεν έχει δημιουργήσει ένα «προστατευμένο» πλαίσιο γύρω από τη σχέση του. Μόνο με σαφή όρια οι γονείς μπορούν να έχουν θέση στη ζωή του ζευγαριού, χωρίς να επηρεάζουν καθοριστικά τις αποφάσεις του.
Ένα άλλο σημαντικό θέμα είναι τα όρια απέναντι σε τρίτους, ειδικά σε φιλικές ή επαγγελματικές σχέσεις: όταν κάποιος αρχίζει να μοιράζεται προσωπικά προβλήματα του γάμου με έναν/μία συνάδελφο ή φίλο/φίλη, δημιουργείται μια συναισθηματική εγγύτητα εκτός της σχέσης. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα απιστία… αλλά μπορεί να αποτελέσει το πρώτο βήμα προς αυτήν!
Τέλος, πολλά ζευγάρια δυσκολεύονται να εκφράσουν καθαρά τις ανάγκες τους. Αντί να πουν «χρειάζομαι λίγο χρόνο για μένα» ή «με ενοχλεί αυτό που συμβαίνει», περιμένουν και συνήθως απαιτούν από τον σύντροφο να το καταλάβει μόνος του. Όταν αυτό δεν συμβαίνει, συσσωρεύεται απογοήτευση, η οποία συχνά εκφράζεται με έμμεσο τρόπο ή έντονες αντιδράσεις.
Έρευνα δείχνει ότι τα ζευγάρια που λειτουργούν καλύτερα δεν είναι αυτά που δεν έχουν προβλήματα, αλλά εκείνα που μπορούν να συζητούν ανοιχτά και να επαναδιαπραγματεύονται τα όριά τους!
To the point: τα όρια δεν μπαίνουν για να δημιουργούν απόσταση, αλλά για να προστατεύουν τη σχέση! Μια απλή αλλά ουσιαστική πρακτική είναι να ξεκινήσει ένας ανοιχτός διάλογος με ερωτήσεις όπως:«Υπάρχει κάτι που σε ενοχλεί αλλά δεν έχουμε συζητήσει;». Οι συζητήσεις, για να είναι ουσιαστικές χρειάζονται ειλικρίνεια, μηδενική πρόθεση κατηγορίας και θετική αλληλεπίδραση ώστε να μπορούν να λειτουργήσουν ως βάση για πιο υγιή και ξεκάθαρα όρια.
Παράλληλα, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι δεν είναι πάντα εύκολο για ένα ζευγάρι να αναγνωρίσει μόνο του τα μοτίβα που το δυσκολεύουν. Μέσα από τη συνεργασία με έναν ειδικό, οι σύντροφοι έχουν τη δυνατότητα να δουν τη σχέση τους με νέα οπτική.
Η αναζήτηση υποστήριξης δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας, αλλά μια ώριμη επιλογή φροντίδας της σχέσης.
