Οι επιθέσεις εφήβων προς γονείς ή κηδεμόνες αποτελούν μια σοβαρή μορφή ενδοοικογενειακής βίας. Αν και λιγότερο ορατή κοινωνικά, οι συμπεριφορές αυτές επηρεάζουν σημαντικά την ψυχική υγεία όλων των μελών της οικογένειας και προκαλούν έντονο άγχος, φόβο και αίσθημα ανεπάρκειας στους γονείς.
Σημάδια εφηβικής επιθετικότητας που δεν πρέπει να αγνοήσουν οι γονείς:
- Συνεχής λεκτική βία όπως ύβρεις, προσβολές, υποτιμητικές φράσεις και επαναλαμβανόμενοι καβγάδες που κλιμακώνονται εύκολα.
- Σωματική επιθετικότητα όπως απόπειρα ή απειλή να χτυπήσει κάποιο μέλος της οικογένειας, πλησίασμα απειλητικά στον γονέα.
- Καταστροφή ή ρίψη αντικειμένων, χτύπημα πόρτας κλπ.
- Απώλεια ελέγχου: Αδυναμία να ηρεμήσει ακόμα κι όταν αλλάζει το περιβάλλον και ακραίες συναισθηματικές αντιδράσεις σε μικρά ερεθίσματα.
- Αλλαγές στη συμπεριφορά και την καθημερινότητα όπως απομόνωση ή κλείσιμο στο δωμάτιο του για ώρες.
Έρευνες δείχνουν ότι η επιθετικότητα των εφήβων δεν εμφανίζεται τυχαία. Μια μελέτη με 93 εφήβους και τους γονείς τους έδειξε ότι η προηγούμενη σωματική επιθετικότητα των γονέων προς τα παιδιά συνδέεται με την επιθετικότητα των εφήβων προς τους γονείς, είτε λεκτική, σωματική, είτε μέσω καταστροφής περιουσίας. Παράλληλα, έρευνα με 591 εφήβους κατέγραψε ότι η έκθεση σε οικογενειακή βία και η έλλειψη γονεϊκής ζεστασιάς προβλέπουν την ανάπτυξη επιθετικής συμπεριφοράς των εφήβων σε βάθος χρόνου.
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς
- Διατηρήστε ψυχραιμία και αποφύγετε την κλιμάκωση (π.χ. θα μιλήσουμε όταν ηρεμίσουμε και οι δύο)
- Θέστε ξεκάθαρα όρια – σταθερά αλλά όχι τιμωρητικά.
- Αποφύγετε την κριτική, δώστε χώρο και κατανοήστε ότι η επιθετικότητα συχνά κρύβει φόβο, άγχος, ντροπή ή πίεση.
- Ενισχύστε τη θετική συμπεριφορά και φροντίστε συχνή επικοινωνία στην καθημερινότητα.
- Φροντίστε τον εαυτό σας! Απευθυνθείτε σε ειδικό!
To THE POINT: Η επιθετικότητα των εφήβων αντανακλά σύνθετες ψυχολογικές και οικογενειακές διεργασίες. Η έγκαιρη αναγνώριση του προβλήματος και η παρέμβαση μέσω προγραμμάτων πρόληψης, συμβουλευτικής και οικογενειακής υποστήριξης είναι κρίσιμες. Τέτοιες παρεμβάσεις συμβάλλουν στην πρόληψη της βίας και στην αποκατάσταση ισορροπίας, βελτιώνοντας παράλληλα τις σχέσεις γονέα–εφήβου.
